Η εγκυμοσύνη συνιστά μια ιδιαίτερη περίοδο στη ζωή κάθε γυναίκας. Πρέπει πάντα να θυμόμαστε πώς η εγκυμοσύνη δεν είναι νόσος και πως οι εξετάσεις στις οποίες υποβάλλεται η έγκυος αποσκοπούν στην καλύτερη δυνατή έκβαση της κύησης, με την πρόληψη και την αντιμετώπιση των πιθανών επιπλοκών. Ο ρόλος του μαιευτήρα είναι συμβουλευτικός και σκοπός μας είναι να οδηγήσουμε την έγκυο στον τοκετό με τη μεγαλύτερη δυνατή ασφάλεια, δίνοντας παράλληλα έμφαση στον ψυχισμό της και μειώνοντας το στρές που προκύπτει από την πληθώρα εξετάσεων στις οποίες υποβάλλονται.

Η διαπίστωση μίας κύησης συνήθως γίνεται μετά από ένα θετικό τεστ κυήσεως ούρων που κάνει μόνη της η γυναίκα λόγω αμηνόρροιας ( καθυστέρησης ). Συνιστάται σε όλες τις εγκύους η λήψη φυλλικού οξέως από την διαπίστωση κιόλας της κύησης καθότι έχει βρεθεί ότι μειώνει την πιθανότητα βλαβών του νευρικού σωλήνα του εμβρύου. Μεγαλύτερη ακρίβεια έχει η μέτρηση της β- HCG που θετικοποιείται νωρίτερα από την χοριακή στα ούρα. Το πρώτο υπερηχογράφημα εφόσον δεν υπάρχουν επιπλοκές λαμβάνει χώρα κατά την 6η εβδομάδα της κύησης. Σε αυτή την ηλικία κύησης είναι εμφανής ο σάκκος κύησης εντός της ενδομητρικής κοιλότητας, ο λεκιθικός ασκός και το έμβρυο. Το έμβρυο έχει καρδιακή λειτουργία η οποία ανιχνεύεται με τη χρήση doppler.

Αφότου διαπιστωθεί η καρδιακή λειτουργία, η εγκυμονούσα υποβάλλεται σε μια πληθώρα αιματολογικών εξετάσεων οι οποίες αποσκοπούν στο να προβλεφθούν τυχόν επιπλοκές για την έγκυο και το έμβρυο.

Κατά την 10η εβδομάδα υπάρχει πλέον η επιλογή του μη επεμβατικού προγεννητικού ελέγχου, με τον οποίο λαμβάνεται δείγμα DNA του εμβρύου από την κυκλοφορία της μητέρας και αναλύεται, προκειμένου να ανιχνευθούν χρωμοσωμικές ανωμαλίες. Τα ποσοστά ανίχνευσης για τρισωμία 21 ( σύνδρομο DowN ), 18 και 13 είναι εξαιρετικά υψηλά. Τα ψευδώς αρνητικά αποτελέσματα σπανίζουν ( 1% για Down ). Αυτό πρακτικά σημαίνει ότι η πιθανότητα να μην εντοπιστεί ένα παιδί που έχει σύνδρομο DOWN είναι χαμηλή. Αντιθέτως υπάρχει μεγάλο ποσοστό ψευδώς θετικών αποτελεσμάτων ( 5% ). Δηλαδή εάν το αποτέλεσμα της εξέτασης είναι θετικό για σύνδρομο Down, υπάρχει μία πιθανότητα 5% το έμβρυο να είναι εν τέλει υγιές. Σημαντικό είναι λοιπόν να αντιληφθούν οι γονείς ότι η συγκεκριμένη εξέταση δεν είναι προς το παρόν διαγνωστική, αλλά υπάγεται στην κατηγορία των εξετάσεων διαλογής ( screening test ) και μας κατευθύνει σε συνδυασμό με άλλες εξετάσεις για να αποφασίσουμε αν θα χρειαστεί περαιτέρω έλεγχος ή όχι.

Η έγκυος σε μία μονήρη ανεπίπλεκτη κύηση πρέπει να επισκέπτεται τον γυναικολόγο της μία φορά τον μήνα εως την 36η εβδομάδα και μία φορά την εβδομάδα εώς τον τοκετό. Στην πορεία της κύησης εκτός από το φυλλικό οξύ, συνιστάται λήψη σιδήρου, ασβεστίου και πιθανόν μαγνησίου. Σημαντικός φαίνεται να είναι και ο ρόλος της βιταμίνης D, με πολλές πρόσφατες μελέτες να συνιστούν την λήψη της ως συμπλήρωμα κατά την εγκυμοσύνη.

Κατά τις επισκέψεις, αξιολογούνται οι αιματολογικές εξετάσεις και η γενική ούρων που έχουν γίνει, μετράται η αρτηριακή πίεση της εγκύου και γίνεται υπερηχογράφημα ώστε να διαπιστωθεί το καλώς έχειν και η ανάπτυξη του εμβρύου.

Όσον αφορά την αυχενική διαφάνεια, γίνεται υποχρεωτικά μεταξύ 11ης και 13ης εβδομάδας ( 13εβδ και 6 ημ ). Η μέτρηση της αυχενικής διαφάνειας σε συνδυασμό με την μέτρηση PAPPA, BHCG και την ηλικία της ασθενούς, μας δίνει ένα συνδυαστικό αποτέλεσμα της πιθανότητας του εμβρύου να παρουσιάζει κάποια σύνδρομα ( τρ. 21, 18, 13 ), βλάβες του νωτιαίου σωλήνα, καρδιαγγειακές ανωμαλίες. Επίσης με την μέτρηση του μήκους του τραχήλου και των doppler των μητριαίων αρτηριών, υπολογίζονται οι πιθανότητες πρόωρου τοκετού και προεκλαμψίας αντίστοιχα.

Με βάση τις προαναφερόμενες πιθανότητες η ανεξαρτήτως αυτών σε περίπτωση ηλικίας της εγκύου άνω των 40 ετών, πιθανόν να χρειαστέι να γίνει λήψη χοριακών λαχνών ή αμνιοπαρακέντηση.

Λήψη χοριακών λαχνών: Γίνεται μεταξύ 11ης και 14ης εβδομάδας. Λαμβάνεται υλικό από τον πλακούντα με βελόνη και γίνεται καρυότυπος και μοριακός έλεγχος. Πλεονεκτεί έναντι της αμνιοπαρακέντησης γιατί γίνεται νωρίτερα, όμως έχει αυξημένη πιθανότητα μωσαικισμού.

Αμνιοπαρακέντηση: Κατά την 16η περίπου εβδομάδα ( και αργότερα επί ενδείξεων ), λαμβάνεται με μια βελόνη αμνιακό υγρό που περέχει εμβρυικά κύτταρα και γίνεται καρυότυπος. Ένας φυσιολογικός καρυότυπος αποκλείει τις χρωμοσωμικές ανωμαλίες. Επίσης μπορούν πλέον να ανιχνευθούν με μοριακές μεθόδους πολλά μονογονιδιακά νοσήματα ή βλάβες στη δομή του DNA ( microdeletions and microduplications ).

Οι πιθανότητες αποβολής από τη λήψη χοριακών λαχνών ή την αμνιοπαρακέντηση είναι πλέον εξαιρετικά χαμηλές ( κάτω από 0,5% ).

Μεταξύ 20 και 24 εβδομάδων λαμβάνει χώρα υποχρεωτικά ο ανατομικός έλεγχος του εμβρύου με το υπερηχογράφημα Β΄ επιπέδου.

Μεταξύ 24 και 28 εβδομάδων γίνεται η καμπύλη σακχάρου ( oral glucose tolerance test ). Σκοπός να εντοπισθούν οι έγκυες με σακχαρώδη διαβήτη κύησης, προκειμένου να μπούν σε ελεγχόμενη δίαιτα η ινσουλινοθεραπεία, ώστε να μειωθούν οι κίνδυνοι που σχετίζονται με τη νόσο.

Μεταξύ 32-34 εβδομάδων γίνεται το υπερηχογράφημα doppler. Μετράται η ροή του αίματος των μητριαίων αρτηριών, της ομφαλικής και της μέσης εγκεφαλικής αρτηρίας, ώστε να επιβεβαιωθεί η επαρκής μητροπλακουντιακή κυκλοφορία.

Από τις 36 εβδομάδες και μετά, η έγκυος επισκέπτεται τον γυναικολόγο της εβδομαδιαίως. Μετράται η αρτηριακή πίεση και γίνεται υπερηχογράφημα όπου αξιολογείται η ανάπτυξη του εμβρύου και η θέση, η ποσότητα του αμνιακού υγρού, και η ωρίμανση του πλακούντα. Επίσης μπορεί να γίνει κολπική εξέταση, ιδιαίτερα όσο πλησιάζουμε προς την πιθανή ημερομηνία τοκετού. Κατά περίσταση μπορεί να συσταθεί καρδιοτοκογράφημα, εξέταση στην οποία μετρώντα συνδυαστικά η συσπαστικότητα της μήτρας και οι παλμοί του εμβρύου, και μας δίνει πληροφορίες σχετικά με το καλώς έχειν του εμβρύου.

Εάν ο τοκετός δεν προκύψει εώς την πιθανή ημερομηνία, είτε προχωράμε σε πρόκληση τοκετού εφόσον υπάρχουν προυποθέσεις, είτε περιμένουμε εώς τις 41 εβδομάδες ( 40 εβδ και 6ημ ), κάνοντας όμως δύο φορές κατά τη διάρκεια αυτής της τελευταίας εβδομάδας βιοφυσικό προφίλ και doppler. Εάν ο τοκετός δεν ξεκινήσει αυτόματα εώς τις 41 εβδομάδες προχωράμε σε πρόκληση τοκετού καθότι μετά από αυτό το όριο αυξάνεται βάσει μελετών η περιγεννητική νοσηρότητα και θνησιμότητα.

Τα άρθρα του ιστοτόπου μας είναι καθαρά ενημερωτικού χαρακτήρα και δεν υποκαθιστούν σε καμία περίπτωση ιατρικές συμβουλές, διαγνώσεις ή θεραπείες. Για οποιοδήποτε ζήτημα που αφορά την υγεία σας, συμβουλευθείτε ιατρό. ( βλ. όρους χρήσης )